Torok Hakkında

TOROK (IRE) - CHATILA (USA) - SINGSPIEL (IRE) TOROK (IRE) - CHATILA (USA) - SINGSPIEL (IRE)

TOROK (IRE) - Aygır - Doru - 12/02/2009
Baba - Anne: SINGSPIEL (IRE) - CHATILA (USA) / RED RANSOM (USA)

 

Güçlü bir baba hattı her zaman bir aygırın en güvenilir tarafıdır. Son 35 yılın aygır baba hatları değerlendirildiğinde Avrupa’da Northern Dancer kanının yükseldiğini görürüz. Northern Dancer İngiltere’nin ilk olarak 1970 yılında lider aygırı olmuşken öne çıkan yavrusu Nijinsky II’ydi. Daha sonra 1977’de The Minstrel’in performansı ile lider aygır olan efsane Northern Dancer 1983-84 yıllarında da iki kez İngiltere-İrlanda bandında lider aygırdı.

Northern Dancer’ın Amerika’da çekim yapan bir aygır olması ile Avrupa’da bir ülkede özellikle de yetiştiriciliğin beşiği İngiltere’de lider aygır olması ciddi bir başarıydı. Northern Dancer’ın Amerikan satışlarında rekor bedeller ile alınıp Avrupa’ya getirilen erkek tayları müthiş koşular sonrası haraya alınıyordu. Bunlar arasında İngiltere’de ilk lider aygır olan temsilcisi Assert’in performansı ile Be My Guest oldu.

1982 yılı Be My Guest, 1986 yılı Nijinsky II ve onun oğlu Caerleon’ın 1988-1991 yılları iki kez lider aygır olmaları Northern Dancer kanının Avrupa’ya iyice yerleşmesini sağladı. Ancak hiçbir aygır oğlu Sadlers Wells’in devreye girmesi sonrasında hara performansı ile konuşulamadı. Sadlers Wells’in 1984 yılı Irish 2000 Guineas G1’de Procida önünde galibiyetini alıp daha sonra Champion Stakes G1 birinciliği sonrası umut verici bir aygır olarak haraya alındığında bu kadar dominant bir at olacağı sanırız beklenmiyordu.

Prix Du Jockey Club Koşusu G1 yani Fransa Derbisi’nde Darshaan’a kaybeden Sadlers Wells hara kariyerinde karşısına kim çıkarsa çıksın kaybetmiyor ciddi bir farkla üstünlük sağlıyordu. Sadlers Wells ilk olarak 1990 yılında lider aygırlığa yükseldi ve bir yıl Caerleon’a kaptırdığı zirveyi daha sonra 1992 – 93 – 94 – 95 – 96 – 97 – 98 – 99 – 00 – 01 – 02 yıllarına kadar kimseye vermedi. Salsabil, Generous, Saddlers Hall, Opera House, King’s Theatre, Entrepreneur gibi lider kazanç yapan yavrularıyla öne çıkan Sadlers Wells Avrupa’da son dönemde görülmedik bir başarıyı yakalamıştı. Bu durumu belki 1880’lerde Hermit, sonrasında St Simon, 1940’lı yıllarda da Hyperion’ın başarılı olduğu dönemler ile kıyaslayabiliriz.

Ve 2000’li yıllara gelindiğinde Sadlers Wells en ciddi üretimlerini yaptı. Montjeu ve Galileo bu dönemde yetiştirildi ve Sadlers Wells güçlü genlerini devam ettirme şansı buldu. Günümüze kadar olan listeyi irdelemeye devam edeceğiz ancak bu dönem öncesinde ise Sadlers Wells’in müthiş performans ile öne çıkan taylarından biri Breeders Cup Turf G1 galibiyet yanında Coronation Cup G1 zaferiyle tanınan In The Wings’di.

In The Wings kısa süre sonra haradaydı ve başarılı yavrularıyla öne çıkmaya başlamıştı. Sadlers Wells’in aygır oğullarının başarıları artıyordu ve dünya genelinde ses getiren bir isim SINGSPIEL koşu kariyerinde süperstar olarak nitelendiriliyordu. Singspiel Sir Michael Stoute tarafından antrene ediliyordu hayli ilgi çekici bir koşu kariyeri yapmıştı.

İngiltere’de başladığı yarış yaşamında ikinci startını 1994 Eylülünde alan ve 1400 metrede kazanan bu at ikinci birinciliği için 1995 Eylül ayına kadar bekledi. Bu arada girdiği 6 koşuda 5 kez ikincilik yapan Singspiel’in geçildiği koşular arasında Fransa’da Grand Prix de Paris, İngiltere’de Coral Eclipse gibi G1 koşuları vardı.

Singspiel’in kaderi L.Dettori ile değişmişti. Eylül ayındaki zaferi az atlı bir koşudaydı ve parlak sayılmazdı ama Maiden galibiyetini elde ettiği Dettori ile ikinci birinciliğini de yaşamış olması Singspiel’in koşu kariyerinin dönüm noktasıydı.

Singspiel 1996 yılına Gordon Richards G3 birinciliği ile başladı. Coronation Stakes G1, Prince Of Wales’s G2 ikincilikleri sonrasında bu at dünya turuna çıktı. Canadian International G1’i Woodbine pistinde kazanan Singspiel, Breeders Cup koşularının o yıl Woodbine’de yapıldığı sene Breeders Cup Turf’te ise ikincilik yaptı. Yılın kapanışını ise Tokyo Hipodromu’ndaki Japan Cup G1’de yapan Singspiel üçüncü kez Dettori le piste çıkmıştı ve yine kazanmıştı.

Singspiel’in dünya turu devam ediyordu ve 1997 yılında bu kez Nad El Sheba pistinde o dönem Listed olan Dubai World Cup’ta yer aldı. 1.428.471£ birincilik ikramiyeli yarışta efsane Brezilya yetiştirmeleri Siphon ve Sandpit önünde kazandı.

Yaş aldıkça daha da iyi olan Singspiel İngiltere’ye döndü ve Dettori ile bu kez G1 Coronation Cup’ta Dushyantor önünde kazandı. Dettori ile sadece bir koşuda geçilen Singspiel kariyerinin son birinciliğini de Juddmonte International Stakes G1’de Desert King önünde elde etti. Kariyerini farklı ülkelerde kazanılmış 9 birincilik ve 3.6 milyon pound kazançla kapatan Singspiel 1998 yılında haraya girdi ve 25.000£ bedelle çekimlere başladı. Koşu hayatı yıpratıcı olan Singspiel’in ciddi G1 atları üretebileceğine bir kısım yetiştirici pek ihtimal vermiyordu.

Singspiel hara kariyerinde 2004 yılında 50.000£ bedelle çekim yaptı ve sonraki yıl aşım ücreti Private ilan edildi. Son olarak 2010 yılında çekim yapan aygırın özellikle mesafeli dayanıklılık koşularında etkin olan tayları dikkat çekti. Singspiel’in babadan kardeşleri arasında Soldier Hollow, Act One, Winged Love, Mamool, Kutub, Central Park ve başarılı Alman aygırı Adlerflug gibi G1 galibi atlar bulunuyor.

Singspiel bu aygırlar arasında en parlak sonuçları almıştır. Özellikle Avrupa’da Coolmore’un kendi aygırları dışında bu tip Sadlers Wells kanı taşıyan isimlere kısrak çekmiyor olmasıyla belli bir grubun kısrakları ile şans bulan Singspiel buna rağmen milyoner taylar üreterek ne denli kaliteli bir at olduğunu ortaya koydu.

Singspiel’in tayları da kendisi gibi dünyanın farklı bölgelerinde başarılar yakaladılar. Japonya’da G1 galibi olan 1.1 milyon pound kazançlı yavrusu Asakusa Denen bunlardan biridir. Yine Japonya’da koşan G2 galibi yavrusu Lohengrin dikkate değer bir temsilcisidir. 4.6 milyon dolar kazançlı olan Lohengrin Fransa’da Prix du Moulin de Longchamp G1’de ikincilik yapmıştır. Lohengrin şimdilerde Japonya’nın önemli aygırlarından biridir. Az sayıda kısrağa aşım yapmasına rağmen Lohengrin’in yavrusu Logotype; Satsuki Sho (2000 Guineas) G1, Yasuda Kinen G1 koşuları galibidir. Logotype’ın annesi bir Sunday Silence kızıdır.

Singspiel’in Avrupa’da koşan tayları arasında en meşhurlardan biri Moon Ballad’dır. Babası gibi İngiltere’de koşmaya başlayan bu at 2002’de 3 yaşlı iken Dante Stakes G2 galibi oldu ve 2003’te Dubai’de ikinci kez şansını denedi. Önceki sezonu G1 Champions Stakes’te ikinci olarak tamamlayan Moon Ballad, ne tesadüftür ki Dettori’nin biniciliğinde Nad El Sheba pistine çıktı ve 6 boy farkla G3 galibi olarak World Cup hazırlığını yaptı. 2003 Dubai World Cup Koşusu’nda zafere ulaşan Moon Ballad Amerika’dan gelen şampiyon Harlans Holiday ve Nayef önünde zafere ulaşıyordu.

Singspiel’den sonra bir yavrusu da Dubai World Cup’ta galibiyete ulaşmıştı ama Singspiel’in başarısı bununla sınırlı değildi. Yine Singspiel ve Moon Ballad gibi kariyerine mütevazi başlangıç yapan Dar Re Mi 4 yaşlı döneminde Pretty Polly Stakes G1, Yorkshire Oaks G1 ve Dubai Sheema Classic G1 zaferlerine ulaştı. John Gosden’ın çalıştırdığı bu at harada yine bu antrenörün çalıştırdığı Dubawi yavrusu So Mi Dar’ın annesi olmuştur.

Bu dönemde koşan Singspiel taylarından biri de Türkiye’de piste çıkan Torok’tu. Daha önce Yavuzkaya’nın performansı ile tanınan Singspiel bu kez Torok’un performansı ile takip edildi. Torok da babası gibi ikili dönemde daha mütevazi koşmuş 3 yaşında ama özellikle de 4-5 yaşlı dönemi için umut vermişti. 3 yaşlı olarak Anafartalar Koşusu G1 galibi olan Torok birincilik serisini Arc KV8, Dr.Özcan Kızılkaya Koşusu Kv8 ile üç koşuya çıkardı ve yükselişini sürdürdü. Sonraki yıl mesafeli koşularda gerçek gücünü görmeyi beklediğimiz Torok son yarışında arızalanınca kariyerine erken veda etti ve aygır oldu.

Torok’dan önce aygır olan Yavuzkaya’nın az sayıda kısrak ile şans bulması ile potansiyelini gösterebildiğini söylemek zor. Buna rağmen 8 koşan tayından 6’sının kazanmış olması Singspiel oğlu Yavuzkaya’nın başarılı olduğunu gösteriyor. Diğer yanda aygırın lider yavrusu Lyric’in Batıkent Kv7, Paraşüt Kalesi KV6 ve Eskişehir Koşusu KV8 galibi olması Kraliçe II. Elizabeth Koşusu G2’de ikincilik ve Karayel G1’de üçüncülük yapması dikkate değerdir.

Singspiel’in ülkemizde koşan yavrularına değinmişken Pancar ve Dordogne’u hatırlatmadan olmaz. Pancar ülkemizde atçılarımızın koştuğu üçüncü Singspiel tayıydı ve Ergin Talay Kv8 galibi olan bu kısrak Dişi Tay Deneme G1 ve Kısrak Koşusu G1’de üçüncülükler yaptı. Dordogne ise enternasyonal yarışa gelip Anadolu Koşusu G2’yi kazanmıştı.

Sadlers Wells’in Avrupa atçılığındaki üstünlüğü ülkemizde koşan Singspiel yavrularıyla etkisi hissettiriyordu. Singspiel’in Avrupa’da koşan taylarından ise Solow ayrı bir yere konmalıdır. 18 koşuluk kariyerinde 13 birincilik yapan Solow kariyerinin ilk 5 yarışında bir koşuda start almamış ve 4 yarışta da birincilik yapamamıştı. Wertheimer Ailesi Highest Honor kızından yetiştirdikleri bu kır taylarının kazanmasını istiyorlardı ve bu istekleri 2013 Haziranında gerçekleşti. Solow bundan sonraki dönemde 14 yarışta start aldı ve sadece Fransa’da G2 bir koşuda geçildi. Kalan yarışlarının hepsini kazanan Solow’un başarıları arasında Dubai Turf G1, Prix d'Ispahan G1, Queen Anne Stakes G1, Sussex Stakes G1, Queen Elizabeth II Stakes G1 vardı.

Singspiel’in mesafeye dayanım konusunda profesyonel yavrusu Papineau Ascot Gold Cup G1’i Westerner önünde kazandı. Özellikle Dubai’de tayları etkili koşan Singspiel için iyi referans yapan taylarından biri de 2009 yılında Sheema Classic G1’de kazanan Eastern Anthem oldu. Singspiel’in Classic koşu galibi kızı Confidential Lady ise Fransa’da Prix de Diane Hermes G1’i (Kısrak Koşusu) kazanırken kupa Cheveley Park Stud’a gitti.

Dar Re Mi ile aynı dönemde koşan Folk Opera ise Kanada’da E.P.Taylor Stakes G1’i kazanmıştı. 2009’da parlayan taylarından Fillies Mile G1 galibi kızı Hibaayeb Amerika’ya gidip Yellow Ribbon Stakes G1’de de zafer turu atmıştı. Sadece erkek taylarının performansı ile değil süper kısrakları ile de dikkat çeken Singspiel’in kariyer yapan kızlarının biri de Breeders Cup Filly and Mare Turf G1 galibi olan Lahudood olmuştur.

Singspiel’in pek tanınmayan oğullarından biri Grand Criterium G1 galibi olan Lateral’dir. Alman menşei anne hattına sahip olan bu aygırın annesi Mummy’s Pet’in oğlu olan Aragorn’un kızı Ligona olup Güney Afrika’da aygırlık yapmaktadır. Lateral’in harada ilk denemelerden biri olumlu sonuç vermiş ve kızı Bilateral G1 Golden Slipper’i 1400 metrede kazanmıştır.

Singspiel’in yavrularında en dikkat çekici özellik yarış hayatlarının uzun sürebilmesidir. Uzun süre pistte kalan ve dayanıklı olan tayları mesafeli koşularda da etkilidir. Bunun en iyi örneklerinden biri 2017 yılında 10 yaşında katıldığı G3 Dubai International Airport World Trophy Stakes’i kazanan Take Cover’dır. Magic Ring kızı Enchanted’ın verdiği Take Cover ilgi çekici bir attır. İki kez King George Stakes G2 galibi olan bu at 9 kum yarışının 5’ini kazanıp 3’ünde de ikincilik yaparken 10 yaşlı döneminde üçü son 3 yarışı olmak üzere 4 koşu kazanış ve birincilik sayısını 14’e çıkarmıştır.

Singspiel’in aygır olarak 2016 başında stakes galibi sayısı 98’e ulaşmıştı. Farklı kıtalarda G1 kazanan yavruları olan aygırın yukarı da adı geçen taylarına Yeni Zelanda’dan Rewaaya ve Güney Afrika’dan Potala Prince de dahil edilebilir. 14’ü G1 olmak üzere 53 Grup koşu galibi veren Singspiel aygır babası olarak iyi değerlendirilmemiş ve G1 kazanan Irving, Papineau, Solow başta olmak üzere önemli taylarının bir bölümü iğdiş olarak koşmuştur.

Aygır olarak denenmiş olan Asakusa Denen, Lohengrin, Lateral, Moon Ballad, Fast and Frious, Dream Ballad ve Torok gibi temsilcileri Grup koşularda başarılı olan atlar üretmiştir. Singspiel’in önemli bir soy kurucu olduğunu kısrak babası performansında da görürüz. 12 G1 atının kısrak babası olan Singspiel’in bu temsilcileri arasında yer alan Helmet aygır olarak çıkış yapmış bir isimdir. Helmet, Debussy, Suedois, Epaulette ve 2017’de Breeders Cup’ta kazanan Wuheida kısrak babası pozisyonunda çıkışını sürdüren Singspiel’in adını duyurmaktadır.

Northern Dancer’ın Avrupa’ya hakim olan oğlu Sadlers Wells 2002’den sonra bir kez daha 2004 yılında İngiltere-İrlanda listesinde lider aygır oldu. Onu 2003 yılında tahtından eden ise yine Northern Dancer hattından olan Danehill’di. Bu aygır daha sonra 2005 – 06 – 07 yıllarında da lider aygır oldu. Bayrağı devralan Danehill Avrupa yetiştiriciliği için önemli bir isim haline gelmişti. Ancak Sadlers Wells’in söyleyecek sözü bitmemişti ve 2001 yılında süper koşular yaparak öne çıkan oğlu Galileo’nun devreye girmesiyle 2008’de tekrardan zirve Galileo’nundu dolayısıyla Sadlers Wells hattına geri döndü.

Galileo bir sonraki yıl Danehill Dancer’a kaptırdığı lider aygır pozisyonunu 2008’den 2015’e kadar İngiltere-İrlanda listesinde devam ettirdi. Fransa Derbisi’nde onu geçen Darshaan’ın kısrakları ile çok uyumlu sonuçlar alan Sadlers Wells kendisini listelerde geçen Danehill ile de uyum sağlamıştır. Oğlu Galileo Danehill kızı Kind’dan tüm zamanların en yüksek handikap puanını alan Frankel’i verdi. Listelerde hızla yükselen Frankel şüphesiz Galileo’dan sonra Avrupa listelerin zirvesine çıkmaya adaydır.

Sadlers Wells hattının ülkemizdeki en iyi temsilcisi olan Torok’un da ülkemizde Gazi Koşusu, Çaldıran Koşusu galibi taylarıyla zirveye aday olduğunu görüyoruz.

Şair Gençer O.

 

KARDEŞLERİ